Rodzaje węgla aktywnego – granulowany, ziarnisty, pylisty i formowany

Węgiel aktywny nie występuje wyłącznie w jednej postaci. W zależności od sposobu produkcji, dalszej obróbki i przeznaczenia może mieć formę nieregularnych ziaren, drobnego proszku albo regularnych granulek.

Wybór odpowiedniej postaci ma znaczenie dla sposobu stosowania, przepływu przez złoże, szybkości kontaktu z oczyszczanym medium oraz wygody użytkowania.

Jeżeli chcesz najpierw poznać podstawy działania węgla aktywnego, przeczytaj nasz główny poradnik: Węgiel aktywny – co to jest, jak działa i do czego służy?.

Jakie są podstawowe rodzaje węgla aktywnego?

Pod względem postaci fizycznej najczęściej spotykamy:

• węgiel aktywny granulowany,
• węgiel aktywny ziarnisty,
• węgiel aktywny pylisty,
• węgiel aktywny formowany.

Warto pamiętać, że nazewnictwo handlowe nie zawsze jest całkowicie jednolite. Określenia „granulowany” i „ziarnisty” mogą być czasem stosowane zamiennie. Najważniejsze są więc rzeczywiste parametry produktu, przede wszystkim granulacja, surowiec i przeznaczenie.

Węgiel aktywny granulowany

Węgiel granulowany ma postać nieregularnych ziaren o określonym zakresie wielkości. Jest jedną z najbardziej uniwersalnych form węgla aktywnego i bardzo często wykorzystywany jest jako złoże filtracyjne.

Może być produkowany między innymi z węgla kamiennego, drewna czy łupin kokosowych. Rodzaj surowca wpływa na strukturę porów oraz właściwości końcowego produktu.

Gdzie stosuje się węgiel granulowany?

• w filtracji wody,
• w filtracji destylatów,
• w uzdatnianiu cieczy,
• w filtrach i kolumnach wypełnionych złożem,
• w akwarystyce,
• w wybranych zastosowaniach przemysłowych.

Granulacja wpływa między innymi na powierzchnię kontaktu oraz opory przepływu. Drobniejsze ziarna mogą zapewniać intensywniejszy kontakt z oczyszczanym medium, ale jednocześnie mogą powodować większy opór przepływu przez złoże.

Węgiel aktywny ziarnisty

Określenie „węgiel ziarnisty” odnosi się do produktu występującego w postaci widocznych, nieregularnych ziaren. W praktyce jego cechy mogą być bardzo zbliżone do węgla określanego jako granulowany.

Dlatego przy wyborze produktu nie należy kierować się wyłącznie nazwą. Znacznie ważniejsza jest podana przez producenta granulacja oraz zastosowanie konkretnego węgla.

W naszej ofercie węgiel ziarnisty znajduje zastosowanie między innymi jako:

• dodatek do podłoża roślinnego,
• element podłoża w terrariach i wiwariach,
• materiał do kompozycji typu las w słoiku,
• złoże do filtrów,
• materiał wspomagający oczyszczanie wody.

Produkty przeznaczone do roślin znajdziesz w kategorii węgiel aktywny do roślin.

Węgiel aktywny pylisty

Węgiel aktywny pylisty ma postać bardzo drobnego proszku. W przeciwieństwie do klasycznego złoża granulowanego nie jest przeznaczony przede wszystkim do przepływu medium przez warstwę ziaren.

Drobna postać umożliwia szybkie rozprowadzenie węgla w oczyszczanym medium i zapewnia dużą powierzchnię kontaktu.

Gdzie stosuje się węgiel pylisty?

W zależności od parametrów konkretnego produktu może być stosowany między innymi:

• w procesach oczyszczania i odbarwiania cieczy,
• w różnych procesach technologicznych,
• w produkcji kosmetycznej,
• jako składnik wybranych mieszanek i preparatów,
• w zastosowaniach przemysłowych.

W przypadku zastosowań kosmetycznych istotne jest użycie produktu przeznaczonego właśnie do takiego celu. Naszą ofertę możesz zobaczyć w kategorii węgiel aktywny do kosmetyki.

Węgiel aktywny formowany

Węgiel formowany, nazywany również ekstrudowanym, ma regularny kształt, najczęściej krótkich cylindrycznych granulek.

Regularna geometria złoża może ułatwiać uzyskanie równomiernego przepływu gazu i ograniczać opory w porównaniu z niektórymi drobnymi złożami o nieregularnym kształcie.

Do czego stosuje się węgiel formowany?

Jest często wykorzystywany w procesach związanych z:

• oczyszczaniem powietrza,
• filtracją gazów,
• pochłanianiem określonych związków z fazy gazowej,
• systemami wentylacyjnymi i filtracyjnymi,
• zastosowaniami przemysłowymi.

Węgiel formowany może występować w różnych średnicach. Dobór właściwego produktu zależy od konstrukcji instalacji, oczekiwanego przepływu oraz rodzaju substancji, które mają być adsorbowane.

Granulowany czy formowany – co wybrać?

Nie ma jednego rodzaju węgla aktywnego, który byłby najlepszy do wszystkich zastosowań.

Węgiel granulowany jest często dobrym wyborem w przypadku filtracji cieczy i klasycznych złóż filtracyjnych.

Węgiel formowany sprawdza się szczególnie tam, gdzie ważny jest przepływ powietrza lub gazów przez złoże.

Węgiel pylisty stosowany jest przede wszystkim w procesach, w których drobny materiał może zostać bezpośrednio wymieszany z oczyszczanym medium.

Węgiel określany jako ziarnisty może natomiast znaleźć zastosowanie zarówno w filtracji, jak i w bardziej specjalistycznych zastosowaniach, np. przy roślinach czy kompozycjach podłoży.

Czy wielkość ziaren ma znaczenie?

Tak. Granulacja jest jednym z najważniejszych parametrów użytkowych węgla aktywnego.

Wpływa między innymi na:

• powierzchnię kontaktu z oczyszczanym medium,
• opór przepływu,
• szybkość przepływu przez złoże,
• czas kontaktu,
• wygodę pracy z materiałem.

Nie oznacza to jednak, że im drobniejszy węgiel, tym zawsze lepszy. Zbyt drobne złoże może powodować nadmierne opory przepływu albo być niepraktyczne w konkretnej instalacji.

Temu zagadnieniu poświęcimy osobny poradnik dotyczący doboru granulacji węgla aktywnego.

Postać węgla to nie wszystko

Dwa produkty o podobnej granulacji mogą mieć zupełnie inne właściwości.

Przy wyborze należy brać pod uwagę również:

• surowiec, z którego wyprodukowano węgiel,
• sposób aktywacji,
• strukturę porów,
• powierzchnię właściwą,
• gęstość nasypową,
• twardość,
• zawartość popiołu,
• wilgotność,
• parametry charakterystyczne dla danego zastosowania.

Więcej o tym, w jaki sposób podczas produkcji rozwijana jest struktura porowata węgla, przeczytasz w artykule: Jak powstaje węgiel aktywny? Karbonizacja i aktywacja.

Jak dobrać rodzaj węgla aktywnego?

Najlepiej rozpocząć od określenia zastosowania.

Do najczęściej wybieranych grup należą:

• węgiel aktywny do filtracji wody,
• węgiel aktywny do oczyszczania powietrza,
• węgiel aktywny do destylacji,
• węgiel aktywny do roślin,
• węgiel aktywny do akwarium.

Dopiero później warto porównywać granulację, postać i pozostałe parametry poszczególnych produktów.

Podsumowanie

Granulowany, ziarnisty, pylisty i formowany węgiel aktywny różnią się przede wszystkim postacią fizyczną i sposobem użytkowania. Każdy z nich może być odpowiedni do innego procesu.

Nie warto wybierać węgla wyłącznie na podstawie wyglądu lub wielkości ziaren. Kluczowe znaczenie mają również surowiec, struktura porów, sposób aktywacji oraz parametry konkretnego produktu.

Jeżeli chcesz poznać podstawy działania i najważniejsze zastosowania tego materiału, wróć do naszego głównego poradnika: Węgiel aktywny – co to jest, jak działa i do czego służy?.